Sabit Disk ve SSD Değiştirme İşlemi

Bilgisayar açılırken uzun süre bekliyorsanız, dosya kopyalarken tıkırtı sesleri duyuyorsanız veya disk doluluk uyarısı alıyorsanız sıra depolama değişimine gelmiş demektir. İyi haber: bu işlem, kasa içinde yapılan en kolay yükseltmelerden biri. Doğru sırayla ilerlerseniz Windows'u baştan kurmanıza, programlarınızı tek tek yeniden yüklemenize de gerek kalmaz.

Aşağıda sabit disk nasıl değiştirilir sorusunu, hazırlıktan ilk açılışa kadar adım adım anlatıyorum. Hem masaüstü hem dizüstü için geçerli notlar var.

1. Önce Doğru Diski Seçin

Yeni diski almadan önce bilgisayarınızın hangi arayüzleri desteklediğini bilmeniz gerekir. Yanlış form faktörü alırsanız disk fiziksel olarak takılmaz.

Emin değilseniz kasayı açıp mevcut diske bakın veya cihaz modelinizin teknik özellik sayfasındaki "depolama" satırını kontrol edin. M.2 yuvası boş duruyorsa eski diski çıkarmadan yeni SSD'yi ekleyip klonlama yapabilirsiniz; bu en konforlu senaryodur.

Kapasite kararı

• Sadece sistem diski olacaksa 500 GB alt sınır sayılır.
• Oyun kuruyorsanız 1 TB'ın altına inmeyin.
• SSD'yi asla tepeye kadar doldurmayın; %10-15 boş alan bırakın.

2. Yedek ve Klonlama Hazırlığı

Veri kaybının en sık nedeni, "nasılsa klonlama tutar" güvenidir. Klonlama başarısız olursa elinizde yedek olması gerekir.

1. Kritik dosyaları ayrı bir yere kopyalayın. Harici disk veya bulut, ikisi de olur.
2. Eski diski temizleyin. Geri Dönüşüm Kutusu'nu boşaltın, indirilenler klasörünü elden geçirin, Disk Temizleme aracını çalıştırın.
3. Kullanılan alan yeni diskten küçük olsun. 1 TB HDD'de 300 GB veri varsa 500 GB SSD'ye klonlanabilir. Kullanılan alan yeni diskin kapasitesini aşarsa klonlama başlamaz.
4. Lisansları not edin. Windows genelde anakarta bağlıdır ama üçüncü parti programların anahtarlarını bir yere yazın.
5. Bağlantı yöntemini hazırlayın. Masaüstünde ikinci SATA kablosu; dizüstünde SATA-USB kutusu veya adaptör gerekir.

Klonlama için SSD üreticilerinin ücretsiz araçları (Samsung, Crucial, WD gibi markaların kendi yazılımları) genellikle yeterlidir. Alternatif olarak genel amaçlı disk klonlama programları da iş görür. Yöntem hep aynı: kaynak diski seçin, hedef diski seçin, "tüm diski klonla" seçeneğini işaretleyin, SSD ise hizalama/TRIM seçeneğini açık bırakın.

Klonlarken hedef ve kaynağı karıştırmamak için diskleri kapasite ve model adına göre kontrol edin. Yanlış yön seçilirse eski verilerin üzerine yazılır ve geri dönüşü olmaz.

3. Fiziksel Değişim

Elektronik parçalarla çalışırken temel kurallar geçerli: fişi çekin, statik elektriği boşaltın, vidaları küçük bir kaba koyun.

Masaüstünde

• Bilgisayarı kapatın, güç kablosunu çıkarın, güç düğmesine birkaç saniye basarak kalan elektriği boşaltın.
• Yan kapağı açın, metal bir yüzeye dokunarak statik yükü atın.
• Eski diskin SATA veri ve güç kablolarını çıkarın, kafesten sökün.
• Yeni diski yerleştirin, kabloları takın. SATA kabloları tek yönde girer, zorlamayın.
• M.2 kullanıyorsanız vidayı çıkarın, kartı 30 derece açıyla yuvaya sokun, bastırıp vidalayın.

Dizüstünde

• Bataryayı çıkarabiliyorsanız çıkarın. Dahili bataryalı modellerde alt kapak sökülünce batarya konnektörünü ayırın.
• Alt kapak vidalarının boyları farklı olabilir; hangisi nereden çıktı, not alın.
• Disk genelde bir kızak içinde durur. Kızağı yeni diske takın, aynı yöne oturtun.
• Kapağı kapatmadan önce kabloların sıkışmadığından emin olun.

4. İlk Açılış ve Son Ayarlar

Yeni disk takılıyken bilgisayar açılmıyorsa panik yapmayın. Çoğu durumda tek sorun önyükleme sırasıdır.

1. Açılışta BIOS/UEFI'ye girin (genelde Del, F2 veya F10).
2. Diskin listede göründüğünü doğrulayın. Görünmüyorsa kabloyu ve yuvayı yeniden kontrol edin.
3. Boot Order kısmında yeni diski ilk sıraya alın.
4. SATA modunun AHCI olduğundan emin olun.
5. Kaydedip çıkın.

Windows açıldıktan sonra yapılacaklar:

• Disk Yönetimi'ni açın. Klonlama sonrası kalan boş alanı mevcut bölüme genişletin.
• Eski diski veri deposu olarak tutacaksanız biçimlendirin; aynı Windows kopyası iki diskte durduğunda karışıklık olabilir.
• SSD için birleşt