Sürücü Hatası Mavi Ekran Mesajını Çöz

Mavi ekran, Windows'un "artık devam edemiyorum" deme şeklidir. Çoğu zaman sebep donanımın kendisi değil, onu yöneten yazılımdır. Yani sürücü. Bir ekran kartı sürücüsü yarım kalmış kurulumla yüklenmişse, bir ses aygıtı eski bir dosyayla çalışıyorsa ya da iki farklı sürücü aynı kaynağı istiyorsa sistem kendini kapatır. İyi haber şu: mavi ekran sürücü hatası vakalarının büyük kısmı, ekstra donanım almadan, evde çözülebilir. Aşağıdaki sıra, kolaydan zora doğru ilerleyen bir teşhis yolu sunuyor.

Önce Hata Mesajını Okumayı Öğren

Mavi ekranda iki bilgi kritik: durdurma kodu ve varsa dosya adı. Dosya adı genelde .sys uzantılıdır ve suçluyu doğrudan gösterir.

• nvlddmkm.sys → NVIDIA ekran kartı sürücüsü
• atikmdag.sys / amdkmdag.sys → AMD ekran sürücüsü
• igdkmd64.sys → Intel tümleşik grafik
• ndis.sys, e1d68x64.sys → ağ kartı sürücüsü
• usbxhci.sys, usbport.sys → USB denetleyici
• storahci.sys, iaStorA.sys → disk denetleyici

Sık görülen durdurma kodları da yol gösterir:

Ekranı okumaya vaktin olmuyorsa telefonla fotoğrafını çek. QR kod değil, alttaki teknik satır işine yarar.

Kayıtları nereden bulursun?

• Olay Görüntüleyicisi (eventvwr) → Windows Günlükleri → Sistem. Çökme saatine bak.
• Güvenilirlik Geçmişi (perfmon /rel) → kritik olayları takvim halinde gösterir.
• Dump dosyaları → C:\Windows\Minidump klasörü. Buradaki dosyalar BlueScreenView benzeri araçlarla okunabilir.

İlk Müdahale: Değişikliği Geri Al

Çökmeler bir güncellemeden, yeni bir program kurulumundan ya da yeni bir donanımdan sonra başladıysa iş kolaylaşır. Sistem bir şeyin değiştiğini söylüyordur.

1. Son yüklediğin sürücüyü hatırla. Aygıt Yöneticisi'nden ilgili aygıta sağ tıkla, Özellikler → Sürücü → Sürücüyü Geri Al.
2. Buton pasifse sürücüyü kaldır ve yeniden başlat. Windows genel bir sürücü yükler; sistem ayakta kalıyorsa suçlu bulundu.
3. Son Windows güncellemesinden sonra başladıysa güncellemeyi kaldır ve bir süre beklet.
4. Yeni taktığın kart, harici disk ya da USB aygıtı varsa sök. Tek tek geri tak.
5. Sistem geri yükleme noktası varsa, çökmeler başlamadan önceki tarihe dön.

Windows hiç açılmıyorsa iki kez üst üste açılış sırasında kapatarak kurtarma ekranını çağır. Oradan Güvenli Mod'a geç. Güvenli modda çökme olmuyorsa sorunun bir üçüncü taraf sürücüsünde olduğu neredeyse kesin.

Sürücüyü Temiz Şekilde Yeniden Kur

Üzerine kurmak çoğu zaman yetmez. Eski dosya kalıntıları aynı hatayı geri getirir. Doğru yol temiz kurulumdur.

• Sürücüyü üreticinin kendi sitesinden indir. Anakart sürücüleri için anakart modeli, ekran kartı için GPU modeli.
• Toplu "sürücü güncelleme" programlarından uzak dur. Yanlış paket yükleyip yeni mavi ekran üretebilirler.
• Ekran kartında önce mevcut sürücüyü tamamen kaldır, sonra kur. Ekran kartı sürücüsü güncelleme adımlarını ayrıntılı anlattığımız rehber bu kısımda işini kolaylaştırır.
• Ses, USB, web kamerası ve yazıcı tarafında da mantık aynı: kaldır, yeniden başlat, güncel paketi kur.
• Kurulum sırasında antivirüsü geçici kapat. Bazı koruma yazılımları çekirdek düzeyi kurulumu yarıda kesiyor.

Kurulumdan sonra Windows'un aynı sürücüyü tekrar eskisiyle değiştirmesini istemiyorsan, aygıt kurulum ayarlarından otomatik üretici yazılımı indirmeyi kapatabilirsin.

Sistem dosyalarını da kontrol et

• Yönetici olarak komut istemi aç.
• sfc /scannow çalıştır. Bozuk sistem dosyalarını onarır.
• Ardından DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth komutunu ver.
• chkdsk C: /f ile diskte mantıksal hata olup olmadığına bak.

Suçlu Bulunamıyorsa Doğrulama Araçlarına Geç

Hata rastgele zamanlarda çıkıyor ve dosya adı vermiyorsa, sürücüleri baskı altına alıp hatalı olanı yakalayabilirsin.

1. Driver Verifier: verifier komutunu çalıştır, standart ayarları seç, imzasız ve üçüncü taraf sürücüleri işaretle. Sistem bilerek çökecek ve dump dosyasında suçluyu yazacak. Bitince verifier /reset ile kapat. Öncesinde geri yükleme noktası oluştur.
2. Bellek testi: mdsched ile Windows Bellek Tanılaması çalıştır. RAM hatası da sürücü hatası gibi görünebilir.
3. S